Cała prawda o prusickiej kanalizacji

Dorota Leń | Niedziela 25.03.2012 aktualizacja: 25.03.2012, 12:19
Trwa budowa kanalizacji na terenie aglomeracji Prusice. Jest to temat, który w naszej Gminie budzi wiele kontrowersji i podawanych jest wiele sprzecznych informacji. W związku z powyższym postanowiliśmy wszystkim mieszkańcom przedstawić całą prawdę o prusickiej kanalizacji. Jak podkreśla Burmistrz Miasta i Gminy Prusice Igor Bandrowicz, w obecnej chwili jest zrealizowane 93 % inwestycji jeśli chodzi o budowę kanalizacji. Pozostały do wykonania prace w Prusicach i w części miejscowości Pietrowice Małe.

Gmina Prusice w sierpniu 2009 roku otrzymała dotację unijną w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007 – 2013 na projekt pod tytułem: „Program ochrony wód zlewni rzeki Sąsiecznicy położonej w dorzeczu rzeki Baryczy poprzez budowę oczyszczalni ścieków i kanalizacji na terenie aglomeracji Prusice”  w ramach Priorytetu 4 „Środowisko i bezpieczeństwo ekologiczne”.

Podniesienie standardu życia mieszkańców

W ramach inwestycji zostanie zbudowana kanalizacja sanitarna wraz z przepompowniami, studzienkami, komorami armatury (przyłączami do budynków) dla miejscowości: Pietrowice Małe, Ligotka, Krościna Mała, Dębnica i miasto Prusice oraz sieć kanalizacji sanitarnej w obrębie Prusic odprowadzająca ścieki ze strefy ekonomicznej, wraz z dostawami wyposażenia eksploatacyjnego sieci (zgodnie z dokumentacją projektową)

Długość wykonanej sieci kanalizacyjnej objętej inwestycją to 29,5 km z 13 przepompowniami ścieków i oczyszczalnią ścieków w Pietrowicach Małych . Z kanalizacji będzie korzystać blisko 30% mieszkańców Gminy Prusice.

– Głównym zamierzeniem projektu jest ograniczenie ilości zanieczyszczeń przedostających się do wód i gleb w obszarze zlewni rzeki Sąsiecznicy, a co za tym idzie podniesienie standardu życia mieszkańców gminy Prusice. Ta inwestycja pozwoli również naszej Gminie zwiększyć potencjał inwestycyjny tego obszaru – podkreśla Burmistrz Miasta i Gminy Prusice Igor Bandrowicz.

Burmistrz zastaje zaniedbany projekt

Realizacja inwestycji  nie polega tylko na pozyskaniu środków. Taką inwestycję trzeba dobrze zaplanować, przeprowadzić jej realizację, a na koniec rozliczyć.

– Warto zauważyć w tym miejscu, że  kluczem do sukcesu  jest nie tylko pozyskanie  dotacji na inwestycję,  ważne  jest , aby zrealizować projekt  i tutaj  pojawiają się największe problemy spowodowane błędami w dokumentacji projektowej zatwierdzonej przez poprzednią władzę – podkreśla Burmistrz Igor Bandrowicz.

W grudniu 2010 roku, gdy Burmistrzem zostaje Igor Bandrowicz zastaje zaniedbany i opóźniony projekt budowy  kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków. Ma 8 miesięcy na budowę 29,5 km sieci, natomiast oczyszczalnię ścieków  musi wybudować  w ciągu 5 miesięcy. Są to  nierealne terminy, ponieważ nie został nawet ogłoszony przetarg na wybór wykonawcy na budowę oczyszczalni.  Rozpoczynają się rozmowy z Instytucją Zarządzającą, w celu ratowania projektu. Uzyskano zgodę na wydłużenie terminu realizacji inwestycji, tym samym obroniono dotację.

Aktualizacja dokumentacji projektowej i tak z błędami

Przed ogłoszeniem przetargu na budowę kanalizacji Gmina Prusice w latach 2002 - 2010 poniosła koszty w wysokości ponad 1,5 mln zł na opracowanie dokumentacji, a następnie jej aktualizację i inne elementy związane z przygotowaniem inwestycji do realizacji . Na uwagę zasługuje fakt, że ówczesny burmistrz nienależycie nadzorował prace przygotowujące zadanie.  Zlecono aktualizację dokumentacji, lecz nie sprawdzono  dokumentów z rzeczywistym stanem. Cena za to zaniedbanie jest wysoka. Błędnie określono prace odtworzeniowe,  nie ujęto zmian nawierzchni w stosunku do projektu z 2002 roku czyli projekt nie uwzględniał odtworzenia nowopowstałych dróg, już na początku inwestycji firma Skanska wskazała na istotną pomyłkę w przedmiarze robót, zamiast 27 tys. m kw. dróg asfaltowych projektant wpisał 3,7 tys. mkw.  skutkuje to wysokimi roszczeniami firmy Skanska wobec Gminy Prusice.

Warto podkreślić, ze głównym celem zlecenia aktualizacji jest  sprawdzenie dokumentacji z tym, co znajduje się w terenie, a nie wykonywanie jej z „zza biurka”. Na marginesie można dodać, że Gmina przez lata  prowadziła inwestycje drogowe nie uwzględniając budowy kanalizacji. Wykonano wiele modernizacji dróg, wybudowano chodniki w miejscach przeznaczonych na budowę sieci, tym samym wzrosły koszty prac odtworzeniowych. Gdyby  prace te zostały należycie ujęte podczas aktualizacji, zostałyby sfinansowane z dotacji. Niestety tak się nie stało. Taka sytuacja spowodowała wydłużenia w realizacji inwestycji, ale także prace dodatkowe w trakcie budowy  sieci, a co za tym idzie dodatkowe koszty, na które Gminę nie stać. 

Koszt opracowania aktualizacji projektu na budowę kanalizacji wyniósł 366 tys. zł, natomiast koszt aktualizacji map około 30 tys. zł. Niestety na etapie realizacji okazało się również, że mapy były nieaktualne, co rodzi kolejne koszty.

Wykonawcą budowy kanalizacji sanitarnej jest firma Skanska S.A.

Gmina Prusice podpisała umowę z Urzędem Marszałkowskim na realizację zadania 19 listopada 2009 roku, decyzję o dofinansowaniu inwestycji podjęto w sierpniu 2009. W ramach RPO WD wydatki poniesione od 01.01.2007 roku są uznane za kwalifikowane. Reasumując, już od sierpnia Gmina mogła ruszyć z realizacją inwestycji i uruchamiać procedury przetargowe. Niestety tak się nie stało,  dopiero w styczniu 2010 roku ogłoszono przetarg na Inżyniera Kontraktu, a umowę z firmą Grontmij podpisano 27 kwietnia 2010 roku. Opóźnienie w wyborze inżyniera kontraktu, miało bezpośredni wpływ na dalszy przebieg inwestycji, bowiem jednym z zadań inżyniera jest przygotowanie procedur przetargowych niezbędnych do realizacji projektu. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie przetarg na inżyniera kontraktu powinien zostać ogłoszony we wrześniu 2009 roku, na budowę kanalizacji i oczyszczalni w styczniu 2010. Opóźnienia na tym etapie wpłynęły bezpośrednio na przebieg inwestycji. W rzeczywistości ogłoszono przetarg na budowę kanalizacji w lipcu 2010 roku, czyli z siedmiomiesięcznym opóźnieniem. Natomiast na budowę oczyszczalni nie wszczęto procedury wyboru wykonawcy. To nie jedyne zaniedbania. We wrześniu 2010 roku gmina zaciągnęła kredyt w wysokości 4 mln zł na realizację inwestycji, nie mając nawet wybranego wykonawcy robót, nie mówiąc o postępach rzeczowych, za które miałaby płacić.

Umowa między Gminą  Prusice, a firmą Skanska została podpisana 14 stycznia 2011 roku, z dziewięciomiesięcznym opóźnieniem w stosunku do wniosku aplikacyjnego.  Pierwszy termin zakończenia prac był zaplanowany na koniec października 2011 roku. Jednak ze względu na wydłużające się prace spowodowane błędami projektowymi w październiku 2011 roku podpisano aneks do umowy o wydłużeniu terminu realizacji budowy kanalizacji do końca listopada 2012 roku.

 


 

 


 

Milionowe koszty za prace dodatkowe przez błędną dokumentację

Do dnia dzisiejszego Gmina Prusice na rzecz Wykonawcy zapłaciła wynagrodzenie za wykonane prace w kwocie ponad 16 mln zł, gdzie w 2011 roku prawie 14 mln zł, a w 2012 zapłacono ponad 3 mln zł.

W trakcie prowadzonych prac przy inwestycji okazało się, że w związku z błędami w dokumentacji i błędami projektowymi dojdą dodatkowe i to bardzo wysokie koszty.

Podpisano umowę na dodatkowe roboty drogowe na kwotę ponad  3,5 mln zł brutto. Wśród drogowych prac dodatkowych było odtworzenie nawierzchni drogowych: z kostki betonowej, kostki kamiennej, kamieni polnych i znaczącego niedoszacowania ilości odtworzeń nawierzchni asfaltowych. Obecnie wykonawca wykonał 50 % prac dodatkowych.

Jak się okazało z miesiąca na miesiąc przybywało więcej dodatkowych prac nie zawartych w dokumentacji projektowej, a co za tym idzie dodatkowe kwoty ze strony Inżyniera Kontraktu i Wykonawcy. Kwota prac dodatkowych wynosi do końca grudnia 2011 roku włącznie 5 121 951,11 zł brutto, choć wg wyliczeń Wykonawcy jest to więcej, bo aż 6 546 266,99 zł. Rozbieżność na obecnym etapie wynika z prac nad ich weryfikacją przez inżyniera kontraktu.

Gmina analizuje kwoty przedstawione przez Wykonawcę, na dzień dzisiejszy  zatwierdzona przez Burmistrza kwota wynosi  1 254 383,25 zł brutto.

Całkowita wartość prac na sieci kanalizacyjnej i dodatkowych robót przedstawionych przez firmę Skanska to ponad 27,2 mln zł. Kwota ta od  kwoty zawartej w umowie z wykonawcą jest większa od ponad 10,1 mln zł. (dodatkowe prace przy sieci ponad 6,5 mln zł brutto i dodatkowe roboty budowlane ponad 3,6 mln zł. brutto)

Kwota ponad 10 mln zł. za dodatkowe to  ogromne obciążenie dla Gminy, przy dochodach 25 mln zł na 2012 rok.

Wartość robót na budowę kanalizacji na poziomie 27 mln, w projekcie oszacowana została na 17 mln Gmina ogłaszając przetarg wybrała rozliczenie z wykonawcą na podstawie obmiarów wykonanych prac. To rozwiązanie jest korzystne, przy bardzo dokładniej dokumentacji projektowej. Zwykle inwestorzy wybierają rozliczenie ryczałtowe, gdzie to wykonawca robót na etapie przygotowania oferty bierze na siebie ryzyko prawidłowego oszacowania kosztów. Wówczas nie ma możliwości dokonywania roszczeń wobec inwestora. Wszelkie błędy, nieprawidłowości powinien określić na etapie wyceny kontraktu Wykonawca. Niestety tak się nie stało i wykonawca ma znaczne roszczenia wobec gminy ze względy na błędy w dokumentacji projektowej.

Gmina szuka wszelkich rozwiązań, aby ratować ważną i znaczącą inwestycję. Trwają rozmowy z Instytucją Zarządzającą, w celu uzyskania dodatkowego wsparcia na roboty zwiększające.

W obecnej chwili Gminie Prusice zostało do zapłacenia SKANSKIEJ ok. 11 mln zł.

Koszt pracy Inżyniera Kontraktu inwestycji to kwota ponad 456 tys. zł brutto, gdzie ponad 187 tys. zł za pełnienie funkcji na budowie oczyszczalni ścieków i ponad 269 tys. zł na budowie kanalizacji. Dotychczas inżynierowi kontraktu zapłacono kwotę w wysokości 269 124,00 zł.

Pierwsze wątpliwości w dokumentacji na oczyszczalnię ścieków w 2008 roku

W Październiku 2008 roku, jeszcze przed informacją o uzyskaniu dofinansowania z Urzędu Marszałkowskiego w Gminie Prusice została przeprowadzona kontrola  przez ekspertów z  Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Kontrola dotyczyła zarówno projektu oczyszczalni ścieków, jak i części kanalizacji. W raporcie pokontrolnym  znalazły się zastrzeżenia do  dokumentacji projektowej oczyszczalni ścieków. Zanegowano poprawność dokumentacji m.in. w zakresie wydajności technicznej oraz ekonomicznej . Wskazano, że budowa  jest ryzykowna”.

Niestety Gmina znając treść raportu i zastrzeżenia Ekspertów do dokumentacji projektowej oczyszczalni nie podjęła żadnych działań  przez kolejne 3 lata.

Przetarg na Wykonawcę oczyszczalni ścieków miał według wniosku  zostać ogłoszony w styczniu 2010 roku, a w kwietniu 2010 powinna być podpisana umowa z wykonawcą robót na budowę oczyszczalni ścieków. Inwestycja miała zostać zakończona do maja 2011 roku.

Burmistrz Igor Bandrowicz, gdy objął stanowisko włodarza Gminy Prusice miał pięć miesięcy na zakończenie budowy oczyszczalni ścieków, gdzie nie rozpoczęto nawet procedury przetargowej na wybór wykonawcy . Dzięki uzyskaniu zgody na przedłużenie realizacji inwestycji i zyskaniu więcej czasu na realizację zadania, podjęto decyzję o przeanalizowaniu dokumentacji przez specjalistów, firmę Gazoprojekt. Technologia zastosowana w projekcie była przestarzała, nieprawidłowo zwymiarowane urządzenia, nie zapewniające właściwego stopnia oczyszczenia ścieków mogły narazić gminę na kary po uruchomieniu oczyszczalni.

– Zależało mi , aby uniknąć sytuacji podobnej do budowy kanalizacji – podkreśla włodarz Gminy dodając: – I jak się okazało podjęta decyzja była słuszna, gdyż dokumentacja zawierała szereg uchybień, które udało się w odpowiednim czasie naprawić. Dzięki  temu,   zapobiegliśmy wykonaniu oczyszczalni, która nie spełniłaby wymogów prawa i naraziła gminę na kary oraz dodatkowe koszty związane z modernizacją.

W chwili obecnej trwają prace polegające na wykonaniu  projektu zamiennego dla oczyszczalni ścieków. Termin zakończenia prac zaplanowano na grudzień  2012 roku.

Przetarg na budowę oczyszczalni zostanie ogłoszony w styczniu 2013, wówczas gmina będzie dysponowała aktualną dokumentacją projektową.

Mimo wielu trudności napotkanych podczas realizacji inwestycji oraz ciągle zwiększających się kosztów inwestycji Burmistrz Igor Bandrowicz uznał tą inwestycję jako kluczową dla mieszkańców Gminy Prusice i przygotował plan działania, w tej trudnej sytuacji i postanowił doprowadzić inwestycję do końca.

|